تراث دامغان
برج مهماندوست (طغرل سلجوقی) دامغان
برج مهماندوست یکی از برجسته‌ترین و استثنایی‌ترین برج‌های آرامگاهی ایران است که در فاصله ۱۶ کیلومتری جنوب شرقی دامغان و در نزدیکی روستای مهماندوست واقع شده است. این برج تاریخی که متعلق به دوران سلجوقیان (سال ۴۹۰ هجری قمری) می‌باشد، به دلیل شباهت ساختاری فراوان به برج طغرل شهر ری، در میان اهالی و پژوهشگران به برج طغرل مهماندوست نیز معروف است.
تاریخچه و پیشینه بنا
قدمت ۱۰۰۰ ساله سلجوقی: این برج در دوران حکومت سلطان سنجر سلجوقی (سال ۴۹۰ هجری قمری) ساخته شده و بیش از یک هزار سال قدمت دارد.
استحکام و مقاومت تاریخی: ظرافت و دقت بالای معماری سلجوقی موجب شده این بنا در برابر حوادث جوی و جنگ‌های گوناگون تاریخی (از جمله نبردهای نادرشاه افشار و اشرف افغان) پابرجا بماند.
محیط باستانی اطراف: در مجاورت این برج، تپه ای باستانی و قناتی قدیمی وجود دارد که نشان از رونق منطقه در گذشته‌های دور دارد.
ویژگی‌های معماری و آجرکاری
ساختار ۱۲ ضلعی و ارتفاع ۱۴.۵ متری: برج بر پایه‌ای مدور استوار شده اما بدنه آن به صورت ۱۲ ضلعی (دارای ۱۲ ترک ۱.۲۲ متری) تا بالا امتداد یافته است.
مقرنس‌کاری و کتیبه کوفی: در قسمت فوقانی برج، سه ردیف مقرنس‌کاری استثنایی آجرکاری شده و بالای آن کتیبه‌ای به خط کوفی کتیبه‌ای دور تا دور بنا را فرا گرفته که سال ساخت بنا (۴۹۰ هـ.ق) را ثبت کرده است.
گنبد مخروطی اولیه: این برج در گذشته دارای گنبدی مخروطی شکل بوده که به مرور زمان فرو ریخته و از ارتفاع برج کاسته شده است.
داستان‌های محلی و قبور داخل برج
نام محلی «برج سربرندار»: اهالی منطقه این برج را به دلیل نداشتن سقف، «برج سربرندار» می‌نامند. طبق نقل‌قول‌های محلی، تلاش‌های متعدد برای ساخت سقف جدید برای این برج ناموفق بوده است.
قبور داخل بنا: در داخل برج سه قبر قرار دارد که قبر مرکزی در باور برخی اهالی به امامزاده قاسم (از اولاد امام موسی کاظم ع) منسوب است و به همین جهت بنا را «امامزاده مهماندوست» یا «معصوم‌زاده» نیز می‌خوانند.
